skip to Main Content
Kyzikos Antik Kenti

Kyzikos Antik Kenti

Kyzikos Antik Kenti Nerede?

Kyzikos, antik Arktonnesos (Kapıdağ) yarımadasının karayla birleştiği yerde, Propontis’in (Marmara Denizi) GB kıyısında bir kent idi.

Kyzikos Antik Kenti

Mysia bölgesinin önemli yerleşim merkezi Kyzikos, Kapıdağ’ın başlangıçta bir yarımada iken, açılan bir kanalla adaya çevrildiği anlaşılan boyun kısmında kurulmuş, ender kentlerden biridir.
Kyzikos‘un yer aldığı bölgeye Thessalia’dan göç ederek yerlşen Dolion’lulardan dolayı Dolionia adı verilmiştir.
Kent günümüzde Belkıs ya da Balkız olarak bilinmektedir. Kyzikos, Strabon ve Plinius gibi yazarlarca Marmara kıyılarındaki ilk koloni kenti olarak tanımlanmıştır. Eusebios ise kentin İÖ 756 ve İÖ 679’da olmak üzere iki kez kurulduğunu yazmıştır. Fakat, kazılarda ortaya çıkarılan geç geometrik seramikle, kentin İÖ VII. Yy’dan önce kurulmuş olamayacağını göstermektedir.

Kyzikos Antik Kenti | TatilYardımcım
Kyzikos Antik Kenti

Kyzikos Antik Kenti adını nereden almaktadır? Thessalia’nın Pelagoslar kolundan olan Kyzikos, kurulan kente kendi adını vermiş ve kral olmuştur. İÖ 750 yılında kent Pelasgoslar yönetiminde iken, Ionia bölgesinin en güçlü devleti olan Miletos’un donanması Prokonnesos’u (Marmara Adaları) ve Arktonnesos’u (Kapıdağı) ele geçirdi. Saldırılardan “Kyzikos” da nasibini aldı. Pelagoslar yenildiler. Fakat, Miletos yönetimi uzun sürmedi. Kyzikos yeniden özgürlüğüne kavuştu. Ne var ki, ikinci bir Miletos saldırısı İÖ 680’de oldu ve Kyzikos yeniden Miletosların egemenliğini tanımak zorunda kaldı.

İÖ VI. Yy’da Lydia kralı Kroisos Kyzikos da içinde olmak üzere bölgenin kentlerini vergiye bağladı. İÖ 546’da Pers kralı Kiros, Lydia ordusunu yendi. Persler bölgeyi iki satraplığa ayırarak yönettiler.
İÖ V. Yy’da Miletos Tyranı Aristogoras önderliğinde ayaklanma bütünü lonia ve Mysia’yı sardı. Tiranlıklar yıkılarak kent devletleri özgürlüklerini ilan ettiler. Fakat, Pers yönetimi isyancı kolonileri acımasızca cezalandırdı. Pers ordusu lonia ve Mysia kentlerini yağmaladı; yakıp yıktı. Fakat, “Kyzikoslular” Perslere bağlılıklarını bildirdiklerinden yıkımdan, talandan kentlerini korudular.

Kyzikos Antik Kenti Hadrianus Tapınağı | TatilYardımcım
Kyzikos Antik Kenti Hadrianus Tapınağı

Kyzikos, Yunan ve Roma dönemlerinde önemli bir ticaret ve sanat merkezi olarak gelişti. İÖ VI-IV. Yy’larda bastığı paralar, nümismatlarca, Doğu Yunan dünyasının en önemli sikkeleri olarak kabul edilir.
İyonya ayaklanmasına katılan Kyzikos Attike-Delos Birliğine üye oldu. Peloponisos savaşlarında önce Atina’nın; sonra da Sparta’nın eline geçti. İÖ 410’da Alkibiades komutasındaki Atinalılar Sparta donanmasını Kyzikos yakınlarında yendi. Makedonya imparatoru İskender, bölgeyi Pers egemenliğinden kurtardı; kendisine karşı çıkan satrapları dağıttı ve Kyzikos’un gösterdiği yakınlık nedeniyle yönetsel özgürlük tanıyarak, kentin bayındırlaştırılmasına yardım etti. Kent, yöresiyle birlikte, İÖ 190’da Pergamon krallığına bağlandı. Roma egemenliğini tanımasının tarihi de İÖ 133’tür. Halk, Romalılara karşı koymadan kenti teslim etti.

Roma imparatoru Caligula, Kyzikos’a karşı sevgi duyuyordu. Kapıdağ yarımadası ile kara arasındaki kanalı ve limanları temizletti. Kanal üzerinde inip kalkan dev köprüleri yeniden kurdurdu. İmparator Hadrianus 124 yılında kenti ziyaret etti. Halk büyük sevgi gösterilerinde bulununca, Romalı egemen Kyzikos’a Neokoria ünvanını verdi.
259 yılında Got akınları başlamıştı. Şiddetli geçen kış, saldırılardan Kyzikos’u bir süre için korudu. Fakat 265 yılındaki Got saldırılarından kurtulmak mümkün olmadı. Kent yakılıp yıkıldı.

Kyzikos Antik Kenti | TatilYardımcım
Kyzikos Antik Kenti

Kyzikos , Diocletianus’un reformlarından sonra Hellespontos birliğinin merkezi olarak önem kazandı. 376’da Arius’u destekleyen bir konsil toplandı. Constantionopolis başkent yapılınca Kyzikos’un önemi azalmaya başladı. Bizans’ın yönetim yeri Marmara ile Karadeniz’in birbirine bağlandığı Bosphoros kıyılarına taşınmış, devletin bütün ilgisi Trakya’ya yönelmişti. Bizans döneminde kenti Nikaia Themasına bağlanmış olarak görmekteyiz.

Kyzikos VII. Yy’ın son çeyreğinde Arap saldırılarına uğradı. Arap egemenliği döneminde yörede güvenlik kalmadı. İstanbul’u kuşatan Arap ordularının yedi yıl süren mücadelesinde Kyzikos, kış aylarında üs olarak kullanılmıştı. Bu arada Bizans, yitirdiği kentleri geri almak için sürekli savaş çıkarıyordu. İnsan kaynaklı huzursuzluklara doğal afetler de eklendi. 943 depreminde kentin yarısı yerle bir oldu. Kyzikos’un başına gelen son felaket bu olmadı. 1063’deki ikinci bir depremde kentin tümü yıkıldı ve insanlar göç etmek zorunda kaldılar.

İÖ XXV. Yy ile İS X. Yy arasında önemi zaman zaman azalmakla birlikte sürekli bir yerleşim merkezi olan Kyzikos‘un doğal coğrafya özellikleri dikkati çekmektedir. Ilıman iklim, çevredeki dağların orman varlığını, yörenin topraklarının verimliliğini, hayvan beslemek için gerekli olan otlaklarının zenginliğini, denizden balık yakalanmasıyla kolay gıda maddelerinin sağlanması, ulaşım açısından Marmara kıyılarının avantajları gemilerin her mevsim barınmasını sağlayacak doğal limanlar, dolayısıyla ticari etkinliklerin gelişmesi… Çevredeki topraklarda nitelikli üzüm yetiştirilen bağlar meydana getirilmişti. Üzümlerden şarap da yapılıyordu. Mysia ve İonia bölgesinin gelişmelere açık, her tür etkileşim içindeki halk ve sanatçılar ipekböceği yetiştiriyor; ipek elde ediyor ve kumaş dokuyordu. Marmara kıyılarından üstün nitelikli zeytinler elde ediliyor; sofralık olarak değerlendirildiği gibi bu değerli üründen zeytinyağı da sağlanıyor ve anaforlarla karadeniz kıyılarına gemilerle gönderiliyordu. Kyzikos’un en önemli bir yerleşim merkezi olmasını sağlayan başlıca etkenler bunlardı. “Kyzikos’u” Ord. Prof. Dr. E. Akurgal kazmıştır. Araştırmalarda geç geometrik seramiklerin yanı sıra bir erkek heykelinin bedeni ve iki genç arasında dans eden bir kadın figüründen oluşan kabartmalı sütun gövdesi bulundu. Kentin GB’sındaki ünlü Hadrianus Tapınağının yalnız tonozlu alt bölümü kalmıştır. Limanların bazı kısımları, kent surlarının bazı bölümleri ve bir tiyatro, açık hava tiyatrosu kalıntısı, su kemeri, çeşme, nekropoller Kyzikos’tan günümüze ulaşan başlıca yıkıntılardır.

This Post Has 0 Comments

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ofis Mobilyaları
Back To Top
×Close search
Ara